33 lata po katastrofie.
Czy Czarnobyl jest dziś bezpieczny?
26 kwietnia 1986 roku świat był świadkiem jednej z najstraszniejszych katastrof w historii ludzkości - awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Na Międzynarodowej Skali Zdarzeń Jądrowych (INES) otrzymała siódmy najwyższy poziom zagrożenia. Ten sam poziom został przypisany awarii w 2011 roku na „Fukushimie-1". „Sputnik" wspomina mało znane fakty dotyczące katastrofy w Czarnobylu i odpowiada na pytanie - czy jest tam dzisiaj bezpiecznie?
1
LICZBY
8,4 miliona
osób zostało narażonych na promieniowanie radioaktywne o różnym stopniu intensywności
70%
skażenia promieniowaniem przypadło nie na Ukrainę, lecz na Białoruś: 1/5 terytorium republiki stała się bezużyteczna dla rolnictwa
800 tysięcy
ludzi z całego Związku Radzieckiego uczestniczyło w likwidacji skutków w elektrowni jądrowej w Czarnobylu
36 godzin
po wypadku z miasta Prypeć, gdzie mieszkali głównie pracownicy stacji, ewakuowano 47 500 mieszkańców
200 osób
żyje dziś w strefie wykluczenia - tzw. samosioły
5 milionów
ludzi w Rosji, na Ukrainie i Białorusi otrzymuje świadczenia państwowe jako ofiary katastrofy radiacyjnej
2
TŁO PROMIENIOWANIA
Obecnie w mieście Czarnobyl promieniotwórcze tło praktycznie nie różni się od Moskwy, Kijowa czy Mińska: przy pomiarze „z powietrza" wynosi około 12–15 μR/h. Dopuszczalna równoważna dawka promieniowania gamma dla populacji wynosi 30 μR/h. W Czarnobylu nie ma jednak mieszkańców, znajdują się tam tylko pracownicy Strefy Wykluczenia. Przepisy MAEA pozwalają na pracę w Czarnobylu na zasadzie rotacji - 2-3 miesiące w ciągu pół roku. Promieniowanie nie rozprzestrzeniło się równomiernie wokół elektrowni jądrowej, ale osiadło w postaci plam. Dlatego niektóre obszary w strefie są dziesięć razy bardziej niebezpieczne niż terytoria przylegające do elektrowni jądrowej.
3
CZARNOBYLSKA DŻUNGLA
Brak wpływu człowieka przez 33 lata doprowadził do tego, że stworzony w strefie wykluczenia czarnobylski radiacyjno-ekologiczny rezerwat biosfery, pod względem populacji i różnorodności gatunków, może konkurować z najbardziej znanymi rezerwatami przyrody na świecie. Tutaj gwałtownie wzrosła liczba rysi, dzików, łosi, zajęcy, lisów, nietoperzy, wydr, sarn, wilków.
Ze względu na stosunkowo krótką długość życia zwierzęta nie mają czasu odczuwać skutków promieniowania. Jednak przeprowadzone w lutym 2019 roku badania szczątków dzika zabitego przez wilki wykazały przekroczenie w jego organizmie zawartości strontu Sr-90 37 razy, cezu Cs-137 - 96 razy. Świadczy to o tym, że w strefie Czarnobyla nadal występuje silne zanieczyszczenie gleby i wody.
4
SARKOFAG
Pod koniec 2018 roku zakończono montaż nowego bezpiecznego zamknięcia (New Safe Confinement) - struktury nad zniszczonym czwartym blokiem energetycznym elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Nowy sarkofag w postaci nasuwanego łuku zakrył przestarzały obiekt „Schronienie", który został pospiesznie zbudowany w listopadzie 1986 roku. Ten stalowy gigant o masie 36 tysięcy ton został zaprojektowany na 100 lat, a w tym czasie blok energetyczny z 200 tonami resztek paliwa jądrowego w środku, odpadami radioaktywnymi i pyłem radioaktywnym musi zostać dezaktywowany i przekształcony w całkowicie bezpieczny obiekt.
5
CZARNOBYL W SZTUCE
O Czarnobylu nakręcono wiele filmów fabularnych, wiele filmów dokumentalnych i niezliczone filmy amatorskie. Jeden z ostatnich został nakręcony w 2016 roku. Jest to krótkometrażowy film „Arka", który opiera się na historii chłopca, który dorastał w Prypeci.
W 2014 roku grupa Pink Floyd zaprezentowała teledysk do piosenki „Marooned" na 20. rocznicę wydania albumu. Został także nakręcony w Prypeci. Ten klip na kanale grupy został wyświetlony
19 milionów razy.
Zdjęcia: REUTERS / Gleb Garanich, CC0 / Pixabay, AFP / Sergei Supinsky, CC0 / Pixabay, Sputnik
Tekst: Ludmiła Saakjan

Made on
Tilda